Osmanlıda Avrupa Finans Kapitali

Haydar Kazgan

Türkiye tam da Avrupa Birliği'nin gündemindeyken Osmanlıda Avrupa Finans Kapitali'yle, bakışların Osmanlının son 150 yılına -bir başka deyişle Türkiye'nin yakın mali tarihine- çekilmesi için, bu araştırmanın şu saptaması bile tek başına yeterlidir: II. Mahmud dönemiyle başlayan Düyun-u Umumiye'nin kuruluşuna kadar geçen zaman içindeki Osmanlı tarihi aslında tümüyle finans ağırlıklıdır... Bu dönemin Avrupalısıyla Osmanlısı arasında, finansal ilişkiler ve -hemen ardından da- ticari ilişkiler kurulmamış olsaydı, Sosyalist Devrim 1917'de Rusya'da değil -1848'de olmadı ama- 1860'larda kesinlikle Fransa ya da İngiltere'de gerçekleşebilirdi. Avrupa finans kapitalinin, doğuşunu, sanayi devrimi ülkelerindeki gelişimini ve -özellikle- Osmanlı İmparatorluğu'nun ekonomik ve siyasi yaşamına etkisini değerlendiren; bütün tarihsel ve toplumsal olayların belirleyici nedenini ve temelini ekonomik olaylarda gören tarihsel maddecilik yöntemiyle ortaya konmuş, araştırma dönemine ilişkin birçok belge ve fotoğrafı da içeren bir çalışma...