Edebiyatta Çalıntı

Hayri Kako Yetik

Çalıntıyla alıntı arasındaki fark yazıya geçirilirse, bir tırnağa bakar; sözde kalırsa, "falanın dediği gibi..." veya "filana görenden öte vurgu pek gözetilmez; bu bile bir fazlalık gibi karşılanır. Kaynaklar, kaynakçalar, dipnotlar, ayraç içi, ara agklama bölümleriyse yazıya dahil değilmiş de bir başka gereksinmeyi karşılamak üzere, sözgelimi onlara başvurmak isteyenlere yol göstermek amacıyla konmuş gibi algılanırlar emeğe saygıyı ve akademik titizliği gözetmeyenlerce. Buna karşın çalıntı tartışmaları, yazın, sanat, felsefe, bilim vb. alanlarda hiç eksik olmaz. Çalıntı savı kimi zaman haklıdır, kimi zaman da bir bardak suda fırtına koparmaya kalkışılmış olur. Bu alanda hak etmediği suçlamayla karşılaşıp mağdur edilenler de vardır; yavuz hırsız misali ev sahibini bastıranlar da. Ancak bu konuda bir tartışmaya girmeden önce şunun da göz önüne alınması gerekir: Çalıntıyla suçlanmış şairin şiiri suçlamaya esas teşkil eden dizelerden mi ibarettir; yoksa sözkonusu şiirlerin dışında tanınmasını, yazın tarihindeki yerinin belirlenmesini sağlayan başka özgün şiirleri de var mıdır?