Antolojiya Dengbejan 2 - Dengbej Şakiro

İbrahim Şahin

Dengbejî yek ji wan stûnen herî xurt ye zargotina Kurdî ye. Dengbej dema ku distire ne tene bi xweşiya denge xwe, herwiha bi mijara kilama xwe bi teşbîh û metaforen zimane xwe bûyeran ji nû ve di hişe guhdaran de vedijîne. Ev xal dengbejiye ji asta muzîke derdixe û di zargotina Kurdî de li ser textekî nû dide rûniştandin. Dema ku behsa dengbejî û dengbejan bibe, beguman nave ku herî zede te ser ziman, dengbej Şakiro ye. Şakiro bi denge xwe bi terza vegotina xwe û bi hûnandina teşbîh û tabîren xwe nave xwe wek efsaneyeke daye nivîsîn. Li gund û bajaren Kurdan, di dawet û cemaaten Kurdan de banden ku li ber denge Şakiro hatine tijekirin, carinan di boxçe bûkan de bûne xelat, carinan bûne diyarî di navbera eşîr û egîtan de. Ev berhema di deste we de, em dikarin bibejin ku heta îro xebata herî berfireh e ku li ser kilamen Şakiro hatiye nivîsîn. 35 heb li ser serhildane, 183 heb li ser evîniye, 27 heb di derbare şeren navxweyî de, 3 heb destan û 18 heb jî di derbare xwezaye de bi tevahî 266 kilam hatine berhevkirin. Gelek ji van kilaman cara yekem e ku derten hole. Di vê berhema ku serpêhatiya amadekirina we ji 10 salan zede di ber xwe dayî de, kurtejiyana Şakiro û hemû kilamen ku ji aliye Şakiro ve hatine gotin yek bi yek hatine nivîsîn. Herwiha gelek peyv, nav û teşbîhen ku di kilaman de derbas dibin hatine îzahkirin.