Mela Mehmûdê Bazîdî û Adat û Rusûtnameê Tewafiyê Ekradiye

Murad Celalî

Di vê xebatê de bi giştî li ser Mela Mehmûdê Bazîdî, berhemên wî, hevkariya wî ya ligel Kurdolog August Jaba û bi taybetî jî ‘Adat û Rusûmatnameê Tewayifê Ekradiyeyê hatiye sekinîn û hemû nusxeyên wê ktêbê hatine muqeyesekirin. Bazîdî ev berhema xwe di navbera salên 1858-1859an de nivîsiye, bi vê berhemê û yên din wekî damezrînerê pexşana Kurdî tê qebûlkirin. Adat û Rusûmatname, hem ji ber mijara xwe ve -ku adet, bawerî, xûy, kevneşopî, xwarin, vexwarin, rabûn û rûniştin bi kurtasî hemû jiyana rojane ya Kurdan di xwe de dihewîne- pir giranbiha ye, di babeta xwe de serekaniyeke tekane ye. Ev pirtûk li ser jiyana Kurdan ya civakî û etnolojiya wan berhema herî pêşîn e ku bi destê Kurdekî hatiye nivîsîn. Jixwe ji pirtûkên Bazîdî ya musteqil û serbixwe ev xebat e. Ango ev xebata wî, ya herî orijînal e. Lewra nivîskar bêyî xwe bispêre jêdereke nivîskî, der heqê jiyana Kurdan de -bi taybetî yên koçer- bi kurtasî lê têrûtijî agahiyan dide û wan nasandin.