Kürdler ve Kürdistan 1900-1925

Seid Veroj

Osmanlı İmparatorluğu’nun 19. yüzyılın başlarından itibaren uygulamaya koyduğu merkezileşme politikalarıyla özerk ya da yarı bağımsız Kürt Mirliklerini ortadan kaldırılması, yeni bir liderlik ve mücadele biçiminin doğuşuna zemin hazırlamıştır. 20. yüzyılın şafağı, Kürdler için geleneksel liderlik yapılarının yanı sıra modern aydınların öncülüğünde yeni bir mücadele biçiminin doğuşuna tanıklık etmiştir. Elinizdeki kitap, tarihsel ve ulusal hafızamızın yenilenmesi amacıyla Kürdler ve Kürdistan’a ilişkin olarak Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarında kurulan ilk Kürt cemiyetinden başlayıp Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar uzanan yaklaşık çeyrek asırlık bir tarihsel kesiti incelemektedir. Bu dönem, bir yandan Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılma sürecine girdiği, diğer yandan ise küresel ve bölgesel dengelerin yeniden kurulduğu, ulus-devlet fikirlerinin filizlendiği bir alt üst oluş çağıdır. İşte bu tarihsel kırılma anında Kürtler, ulusal kimliklerini modern araçlarla yeniden inşa etme ve ulusal-siyasal haklarını elde etme yolunda köklü bir mücadeleye girişmişlerdir. Bu eserin temel amacı, söz konusu dönemin ruhunu; kurulan cemiyetler ve partiler, çıkarılan gazete ve dergiler, şekillenen kimlik tartışmaları ve yaşanan büyük siyasi olaylar ekseninde, birincil kaynaklara ve belgelere dayanarak aydınlatmaktır.