Devrimin Evrimi

Henry Mayers Hyndman

İngiliz sosyalist hareketinin öncüsü olarak bilinen Hyndman, Marx`ın fikirlerini İngiliz okuruna tanıtan ilk isimlerden biridir. En önemli yapıtı kabul edilen Devrimin Evrimi, Marksist kuramın tarihsel materyalist çerçevesini, Avrupa devrimler tarihinin somut deneyimleriyle buluşturan erken dönem klasiklerinden biridir. Bu eserinde Hyndman, 18. ve 19. yüzyılın büyük toplumsal sarsıntılarını bir "rastlantılar yığını" olarak değil, üretim biçimlerinin evrimi, sınıf mücadeleleri ve tüm bunları tarihsel zorunluluk mantığıyla açıklayan bir çerçeve kurar. Hyndman, ilk komünal topluluklardan, köleci ve feodal yapılara, Fransız Devrimi`nden 1848 ayaklanmalarına, Paris Komünü`nden Britanya işçi sınıfı hareketine uzanan geniş bir tarihsel panorama içinde, kapitalist üretim tarzının kendi çelişkileri tarafından nasıl aşındığını gösterir. Böylece Marx ve Engels`in "tarihsel gelişim yasaları"na dayalı devrim anlayışını İngiliz sosyalist düşüncesine taşır. Akademik literatürde Devrimin Evrimi, 19. yüzyıl sonu sosyalist yazının en önemli metinlerinden biri sayılır. Siyaset, tarih, ekonomi ve felsefenin kesişim alanında bir düşünce inşasına yönelen eser, Marx`ın teorisini popülerleştirmekle kalmaz; devrim ile reform, sınıf mücadelesi ile parlamenter mücadele arasındaki diyalektiği de tartışmaya açar. Bu niteliğiyle hem sosyalist teorinin gelişiminde hem de İngiliz işçi sınıfı hareketinin politik hattında belirleyici bir iz bırakmıştır. Marksist klasikler arasından sivrilen, Hyndman`ın berrak ve polemikçi üslubuyla düşünsel bir meydan okumaya dönüşen eser, politik ve entelektüel düzeyde tartışmanın hep canlı kalmasına da büyük katkılar sağlamıştır.