İngiliz ve Fransız Arşiv Belgeleriyle Sevr-Lozan-Musul’da Kürtler

Salih Cemal

Emperyalistler tarafından Birinci Dünya Savaşı ile Avusturya-Macaristan, Alman ve Osmanlı imparatorluğu gibi büyük devletler ortadan kaldırıldı ve hemen sonrasında antlaşmalar adı altında paylaşım hesaplarına girişildi. Ancak bu çıkar hesaplaında Kürtlerin yeri neydi, birçok millet bağımsızlıklarına kavuşurken Kürtler neden yok sayıldı, bağımsız bir Kürdistan kimin çıkarlarına uymuyordu, Kürtlerin bağımsızlık talepleri neden görmezden gelindi, ingilizlerin bir Kürdistan politikası varmıydı, Fransızlar neden bağımsız bir Kürt devletine karşı çıktılar? Kürtler açısından Sevr, Musul ve Lozan Üçgeni neden "Şeytan Üçgeni`ne dönüşmüştü? Sevr`de diplomasi adı altında çıkar hesapları, Musul`da yeraltı ve yer üstü çıkar hesapları yapılıyordu. Ancak Lozan Antlaşması ve Lozan aktörleri, Kürtler açısından sadece bir "Şeytan" rolündeydi. 1923`te antlaşmanın Lozan`da yapılması, şeytani bir plandı. İşte bu şeytani hesaplarla, Sevr-Musul-Lozan üçgeninde Kürtlerin kaderi toprağa gömülmüştü. Oysa 1774`ten günümüze, Osmanlı coğrafyasından 65 civarında devlet bağımsızlıklarına kavuşurken neden bir Kürdistan`a izin verilmedi? Sorunun cevabı tüm belgeleriyle bu çalışmada ele alınmıştır.